Dileğimiz Türk Düşüncesinin Gelişmesidir
Son Güncelleme: 21 Nisan 2008
Atila Demirkasımoğlu
“Söylesem tesiri yok; sussam gönül razı değil”
Fuzuli
Özgürlük düşüncesine inanan, bağımsız düşünüp davranabilen, geleceği düşünceleriyle kazıyanlar, bizimle olsun!
Yazar |
|
 |
| Kişisel Web |
| Kitap |
Ekim 1910, Yusuf Akçura ----------------------- "...Avrupa sermayedarlığının geceli gündüzlü çalıştırdığı iki kölesinden birisi Garb`ın amelesi ise, diğeri de Şark`ın bütün ehalisidir..." ----------------------- Sırat-ı Mustakim Dergisi |
 |
|
Maksim Gorki ----------------------- "Onlar gibi düşünmeye, onlar gibi yaşamaya, onlar gibi hissetmeye başlasanız da fark etmiyordu. Bu sefer de böyle davrandığınız için sizi kınarlardı. Onlar böyle insanlardı işte." ----------------------- Ekmeğimi Kazanırkeni |
Seçime en iyi hazırlanan parti AKP oldu. Parti, seçim öncesinde Edibe Sözen’le birlikte pek çok ismi bünyesine dâhil etmişti ve bir pratik siyasal açılım işareti vermişti. Seçim döneminde ise Ertuğrul Günay ve diğer katılımlarla, samimi ya da değil bir içerik zenginleşmesi amacı taşıdıklarını göstermiş oldular. Bu katılım çalışmasının bir içerik zenginleşmesi taşımadığını düşünmem, yapılanın altında içerik zenginleşmesi amacı olmadığını göstermez. Niyet, gerçekleşme zemininden yoksun olduğundan eyleme dönüşemezdi, hâlâ da dönüşemez kanısındayım. 10 yıllık, en az beş kez olmak üzere sık seçimli siyasal istikrarsız bir dönem Türkiye’nin sivil demokratik devriminin başlangıcı olabilir. |
İnsan farklılaşması ya da belki aynılaşması henüz çözülmüş bir problem değil. Bunu bilmemiz ve unutmamamız gerekiyor. Bir başka önemli husus da nereye doğru yol aldığımızdır. Türler aynı kökenden geliyor olsa bile eğer farklılaşıyorsa ve bu farklılıklar bütün farklılaşmaya rağmen olumlu ve tutarlı bir bütünlüğü yine de koruyorsa bu çeşitlenmenin tutarlılığı olarak görülmelidir. Çeşitlilik evrenin olduğu kadar insanın geleceğinin sağlıklılığı adına olmazsa olmazlardandır. Bütün türler azalırken insanın teklikten çoğaldığını ifade etmek hem gerçeğe hem de Tanrı’nın kudretine uygun düşmez. Ne Tanrı beceriksiz ne de evren yeteneksizdir. |
Devletin silahlanma ayrıcalığı ve tekliği, şiddet kullanma tasarrufu, terör örgütleri ve uluslararası güvenlik inisiyatifleri nedeniyle kaybolmaktadır. Cumhuriyet tarihinde silah kullananlara baktığımızda bunların neler olduğu açıkca görülecektir. O zaman Türkler buna ne diyecektir? |
Konumları farklı iki arkadaşın getirmekte olduğu zeminde, egemenliği kardeşlik bağlamında sürdürmek mümkün değildir. Türklerin lehine hiç değildir. Yalancı bir kardeşlik zemini, Türkleri değil, bir cihaz olarak "Devlet"i güçlendiriyor. Güçlenen devlet ise Türklüğün önüne bir set olarak çıkmaktan gayri bir seçenek üretemiyor. Devlet, asimile olan tarafla değil, asimilasyonun kazançlarıyla daha bir memnun oluyor. Çünkü, başarılı da olsa başarısız da olsa gelen kozmopolitizm, devleti güçlendiriyor. Bu Türklerin lehine olmayıp onlara ancak fakirlik getirecektir. Kürtlere ise üstesinden gelemeyecekleri Türk asimilasyonu üzerinden bir yozlaşma ve yokoluş!.. |
İtaatin anlamı, içeriğinin dönüşmesi nedeniyle değişmektedir. İtaat ilişkisinin birey-aygıt boyutu yeniden tanımlanmaktadır. Bu tanımlama gereği, aygıtın statik yapısının bireyin dinamik yapısı ile yaşadığı çelişkilerden öte, birey ve toplum dinamiğinin hızlanması ve inisiyatifin cihazdan birey ve topluma kaymasıdır. İtaat kavramı onunla birlikte anılan disiplin kavramının da içeriğini değiştirmektedir. Anadolu topraklarında Devlet aygıtının silah gücü olarak düşünülüp hep öyle değerlendirilmiş Türkler, artık bu hal ile yetinmeyeceklerdir. Türkler, Devlet için neden en ön safta olmaları gerektiğinin anlamını kavramalı ve gerekçesini görmelidir. En azından gözden geçirmelidir. Ve geçirmektedir de. Bu nedenle vermeden alma devri bitmiştir. |
Türkiye, tarihi olarak yeryüzündeki bütün Türklerin, istese de istemese de şöyle böyle temsilcidir. Türkiye, Türkçe’nin üzerine yükselen bir anlam dünyasının,bu dilden çıkan kültürel değerlerin lideridir. Sosyoekonomik olarak da Türk Dilinden yükselen değerlerin en yüksek ifadesi durumundadır. |
Uluslar, binlerce yılın birikiminin doğal akışı ve deneye yanıla, süzüle süzüle oluşturduğu mecrada akış, aynı zamanda akandır. Ulusla birey arasına giren yapılar, ulusun ve bireyin maceraları ve ufkudur. Macera ve ufkun kendisi, kısa aralarda kazandığı önemle çekilen fotoğrafta göründüğü gibi, ulusun kendisi sayılamaz. Kral ve imparatorların yerini alan devletler, kimi ulusların akışı ile uygun biçimde karışmaktaysa, bu ulusların devletleştiği ya da devletlerin uluslaştığı anlamına gelmez. |
Küreselleşmenin, olağanüstü ölçek ekonomileri ve buna dayanan pazar oluşturması nedeniyle, bütün dünyada, tüketim üzerinden kültürel homojenleştirici bir rol oynadığı iddia edilmektedir. Küreselleşmenin kültürel homojenleştirme yapacağı doğru değildir. Ancak, küreselleşmenin öncü dalgaları homojenleştirici göstergelerle karşımızda bulunmaktadır. |
Küresel ekonomi ve siyasetle etkileşime girerek, küresel aktör konumlaması edinmek, yönetme araçlarının yeniden düşünülmesini gerektiriyor. Küreselleşme dalgası karşısında ne yapacağını şaşıran yönetimler, bildik yönetme araçlarını eskisi gibi kullanamadıklarında, küreselleşmenin kendi varlıklarına karşı tehdit oluşturduğu duygusuna kapılıyor. Bu tehdidin kaynaklık ettiği endişe duygusu muarızların, güvenilir bildikleri sığınaklara geri çekilmesi ile sonuçlanıyor. Yeni dinamiği kavramayan düşünce ve eylem oyuncuları siyasal alanın daraldığını ifade ediyor. |
Orhan Pamuk, İstanbul'a, belki Türkiye'ye de diyebiliriz, kar yağdığında, sisli-bulutlu bir hava etrafı kapladığında ya da Ara Güler'in siyah beyaz İstanbul resimleriyle başbaşa kaldığında, tamamlanmayanın; "yarım kalan"dan gayrının yani yapılmayanın üstünün örtüldüğünü, bayağılıkların, arkası getirilmeyenlerin saklandığını düşündüğü İstanbul'a özlemini dile getirirken Türkçülüğünü itiraf etmiyor mu? Aslında resmettiği tabloda, yarım yamalak temenni edilip iş yapmaya gelince vazgeçmeye yönelen siyasetimizi, kültürümüzü de göstermiyor mu? O zaman bu gerçeğe işaret eden parmağın Türkçülüğe de işaret ettiğini söyleyemez miyiz? Yoksa o parmağı da mı kesmeliyiz. |
Orhan Pamuk'un Türkçülüğü yenilmiş bir Türkçülük! Orhan Pamuk bu yenilgiye kızıyor, bağırıyor, çağırıyor ve küfrediyor. Ama yenilgisini kendini ötekileştirerek hafifletirken ve yenilginin üzerini saklamak için örterken Türkçülüğe yükleniyor. Oysa aslında Orhan Pamuk gibi pek çok Türk aydınının, olan birikime bir şey koyamayıp da sürekli tükettikleri ve gücü yitip giden bir miras gibi azalan Türkçülüğün yenilgisi, onu da yenilgiyle baş başa bırakan… Dedesinin mirası gibi tıpkı.. |
Sermayenin sonuçlarını, onun etkileri olarak görmek, giden trenin son vagonlarına binme ve onunla geçip gitmektir. Gelen bilgi treninden bilet alacak birikimi olmayanları bekleyen yazgı da budur. Bu yazgının en büyük mahkûmu, sermaye trenine binecek birikimi bile olmayanlardır. Ülkemizin gelecek perspektifinde bu bilgi, temel unsurlardan biri olmalıdır. Bugün olanlara odaklılıkta sabitlilik göstermek, (fiksasyon) yanlış yöne bakanların doğruyu görememesi gibidir. Ne yazık ki, henüz, ülkemizde doğru yöne bakanlar azdır. Zaten kazananlar da hep azdır. Tam da bu nedenle, Türkiye’ye has olmayan bu zaaf, aynı zamanda bir fırsattır. |
Türk aydını bu mücadelede hac yolculuğuna varacağına inanmadan ama her zaman çıkmış fakat kâbesini bulamadan ölmüşdür. Yolcular yolda kalmışdır. Aşık Mahsuni "katil Amerika" demekle yetinmiş-yetindirilmiş, Abdurrahim Karakoç Vakit'de yazar olmuş, Şevket Süreyya Kemalizm'le yetinmiş, Sultan Galiyev Stalin'e kendi ensesine girecek kurşunu teslim etmiş, Mehmet Akif Türkçesini henüz yazamadığı Kur'an'ın yazabildiği mealini yakmak ya da saklamak zorunda kalmışdır. Orhan Pamuk adlı çocuk ise, şimdilik, bizim başlığımıza savrulmaları nedeniyle girmişdir. |
Diyelim ki Rusya ile yarısı mal olarak ödenecek bir doğalgaz alım ve boru hattı görüşmesi yapıyorsunuz. Bu konu Dışişleri Bakanlığını mı, Ulaştırma Bakanlığını mı, Bayındırlık Bakanlığını mı, Dış ticaretten sorumlu Devlet Bakanlığını mı yoksa Maliye bakanlığını mı Savunma Bakanlığını mı yoksa Genelkurmayı mı ilgilendiriyor? Bunların hepsini ilgilendiriyor. Alanlar giderek daha çok iç içe geçiyor. Peki, biz bunu nasıl yönetiyoruz? Geleneksel yöntemlerle? Ya da geçici konu temelli özerkleştirmelerle ki bunda da görünüşte özerk arka planda dağınık-bağlantılı yapılar kurarak. Bunların da karar alma mekanizmaları ve hızları yetersiz kalıyor? |
Dünyada ne ve neler oluyor sorusuna hangi pencereden baktığımız, vereceğimiz cevaplar açısından çok önemlidir. Dünyada nelerin olduğu, dünyada nelerin olacağı ile birlikte düşünülmediği takdirde söylenecek sözler boşlukta kalacaktır. Üstelik bu ikisini ne bir de geçmişin bugüne ve geleceğe yansıyacak birikimlerini eklemeniz de gerekecektir. Geleceğe dair söz ve kararların arkasında, bunlardan başka bir de kendi iradenizi ve öngörünüzü koyacaksınız. İşte ancak bu şekilde bir gelecek perspektifini edinmişsiniz ve bunu milletinize ve dünyaya sunabilir kılmışsınız demektir. |
20. yüzyıla kişisel ve kurumsal totaliter duruşlar hâkim olmuştur. Ve bu yüzyılda iki dünya savaşı, bu ikisi arasındaki gerginlik ve savaş sonrası Sovyetlerin dağılmasına kadar olan dönemde yaşanan gerginlik, kişilere, kurumlara devletlere, uluslar arası ekonomiye damgasını vurmuş ve bütün yapı da buna göre şekillenmiştir. Şimdi gerginlik psikolojisinden rahatlık psikolojisine geçiyoruz. |
1980'li yıllardan bu yana giderek yükselen bir milliyetçi dalga olduğu zaten belliydi. ANAP'ın söylemlerinde yer alan milliyetçi vurgular, tanışık olunmayan ifade biçimleri olduğu için fark edilemedi. Dış dünya ile kurulan iletişim, ki hem yazılı ve görsel basın yoluyla hem internet yoluyla hem de bizzat yabancıların gelmesi bizimkilerin gitmesi ile yaşanan kültür karşılaşmaları halkımızın farklılıklarını ve kendine güvenini yerine getirmişti. Yabancı ülkelere gidenler ve yurtdışında çalışan işçilerimiz, Türkiye'de her şeyin bulunduğunu ifade ediyorlardı. Yabancıya gerek yoktu. Yeterince fark edilemese de yabancı ülkelerde yaşayan Türklerde ve özellikle okumuş görmüş zihinlerde, Türkiye'nin yaşanılabilir olduğuna dair kanılar yükseliyordu. Yurtdışına çıkan girişimciler, yurtdışındaki girişimciler hızla mesafe kat ediyordu. İşin özü karşılaşma Türkler tarafından riskli ama üstlenilebilir bulundu. |
Vincenzo Natali'nin ilk yönetmenlik girişimi olan Andre Bijelik ve Graeme Manson'un senaryosunu yazdığı "Küp" adlı film, karmaşık bir küpün içinde birbirinin aynısı olan odalar içinden çıkma mücadeselesini anlatır. Çıkmaz duyguları yükseldikçe bu altı zeki kişinin gerilimleri artar ve kişilikleri ortaya serilir. Normal koşullar ve gerilim altında değişen kişiliklerin farkını izleriz bu filmde. Taha Akyol neden gerilim içinde? Yoksa anketler onu çok mu ürküttü?.. Hani şu milliyetçilik yükseliyor mu anketlerinden bahsediyorum. Buna mı üzülüyorsun Taha Akyol! Sen canını sıkma! Bak şimdi ben onlara ne yapıyorum. |
Küresel statüko, insanın öncelenmesine ne kadar engel olsa da, küresel süreç katılımın kaçınılmazlığını fark edemeden yaşıyor ve giderek daha çok ve daha hızla o olmak haline geliyor. Küresel statükodan bahsettiğimize göre küresel değişimcilerden de bahsetmemiz gerekecek gibi görünmesine rağmen, bundan bahsedemiyoruz. Çünkü Küresel değişimcilik, küresel dinamiklerin algılanmasına yetişemediğinden yapılanıp örgütlenemiyor. Küresel statükonun, küresel değişimin dolduramadığı alana yatay yayılımı derinleşerek sürdüğünden, bugün küreselleşmeyi algılamamız daha da zorlaşırken, statükonun yayılışını küreselleşme olarak adlandırıyoruz. Yayılmanın, negatif bir genişleme olduğunun ayırdında olamadığımızdan hem yerel ölçekte hem global ölçekte değişimciler, negatif genişlemeciler tarafından temsil ediliyor. |
Türkçülük ve Küreselleşme 6 -Açılabilir Kapılar- 
Türkçülük ve Küreselleşme 3 -Açılabilir Kapılar- 
Bir Anlam Ahlaksızı: Taha Akyol
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
