Karşıtlıklar ve düalizm hem felsefi hem de ideolojik sahalarda çok defa tekrarlanan, faydalarına ve gerçekliğine atıflarda bulunulan kavramlardır. Pek çok dünya algılaması; felsefi inanış olsun, din olsun, siyasal ideoloji olsun dünyayı iyi-kötü mücadelesi şeklinde algılayıp açıklamaya çabalar. Mazdaizm'in ( Zerdüştçülük ) dünya algılaması; iyilik tanrısı Ahura Mazda ile kötülüğün mümessili Ahriman arasındaki mücadele üzerine şekillenir.

Her ülkenin nev-i şahsına münhasır yerel siyasi dinamikleri vardır. Bu lokal siyasi dinamiklerin, o ülkenin ferdi olmadan, o ülkenin siyasi atmosferinde nefes almadan, dışarıdan yapılacak tahlillerle idrak edilmesi güçtür. Burada en büyük sorun belki de kavramlarda çıkar. Milliyetçiliğin mukabili olan “Nationalism“ kelimesi Kıta Avrupa'sında ırkçı çağrışımlar yapar. Biz de ise milliyetçilik ırktan ziyade bir kültür ve vatandaşlık meselesidir. İç siyasi dinamikleri oluşturan unsurlar kendinden menkul yapılara sahip olmakla birlikte konjektürel olarak da yapı, en azından şekli farklılıklar gösterebilir. Ve bu farklılıklar çoğu zaman yapılan ittifakların kiminle gerçekleştirildiğinde ortaya çıkar.

Neden ideolojik saplantılarımızdan dolayı aslında faydalı olabilecek atılımları gerçekleştiremeyiz. Saplantılar hakikaten insan oğlunun psikolojik olarak ayrıntılı şekilde incelenmesi gereken bir sorunu. Çoğu zaman önümüze çıkan fırsatları kaçırmamıza sebep olurlar. Bazen olmayacak yerde bizi komik duruma düşürebilirler. Örneklemek gerekirse; ÖDP Genel Başkanı, doçentlik mertebesine ulaşmış bir akademisyen, bilim adamı olan Ufuk Uras meclisin açılışında milletvekili yeminini ederken metinde geçen “ülkü“ kelimesini kullanmayıp, yerine ilke kelimesini kullandı. İnsana ilginç geliyor. Ne oldu o kelime kullanılmayınca “Özgürlük ve Dayanışma“ sağlanmış mı oldu Türkiye'de ? Çok büyük devrimci bir tutarlılık mı sergilenmiş oldu ? Bir kelimeden ( ki İngilizcede “ideal” kelimesine tekabül eder) bile bu kadar çekince ne diye ? Bence bunun mantıklı bir açıklaması olamaz. Bunun adı basbayağı saplantı.

Tarih kimine göre sadece çocuklara anlatılacak efsanelerle dolu bir masaldır, kimine göre yarını kurmak isteyenlerin çalışma odası. Ernest Toller tarihi kazananların propagandası olarak görür. Genel olarak baktığımız zaman bu görüş geçerlidir diyebiliriz. Bir zümrede iktidarı elinde bulunduran tarihi kendini övmek üzere yazacak ve anlatacaktır. Bir Afrika atasözü de şöyle diyor: “ Aslanlar kendi tarihlerini yazana kadar av hikayeleri her zaman avcıları övecektir.” Nerede olursa olsun bütün tarihsel olayları herkes kendi perspektifiyle değerlendirecektir. Fikir dünyamıza göre çok çeşitli sıfatlar kazanan olaylardan biri de Çanakkale Savaşlarıdır.

Tarih kimine göre sadece çocuklara anlatılacak efsanelerle dolu bir masaldır, kimine göre yarını kurmak isteyenlerin çalışma odası. Ernest Toller tarihi kazananların propagandası olarak görür. Genel olarak baktığımız zaman bu görüş geçerlidir diyebiliriz. Bir zümrede iktidarı elinde bulunduran tarihi kendini övmek üzere yazacak ve anlatacaktır. Bir Afrika atasözü de şöyle diyor: “ Aslanlar kendi tarihlerini yazana kadar av hikayeleri her zaman avcıları övecektir.” Nerede olursa olsun bütün tarihsel olayları herkes kendi perspektifiyle değerlendirecektir. Fikir dünyamıza göre çok çeşitli sıfatlar kazanan olaylardan biri de Çanakkale Savaşlarıdır.

“Beni yıkamayan şey beni güçlendirir.” Güzel fakat izafi bir tespit. Ne sosyal bilimlerde ne de doğa bilimlerinde kanun mertebesine erişebilecek bir önerme değil. Aksini  misallerle kanıtlayabilirsiniz. Ancak bir çok sosyal olaya ya da doğa olayına bakarsanız genel – geçer bir kabul olarak nitelenebilir. Mikroplar bedeni yıkmazsa vücut antikor üretir ve güçlenir. Verem tedavisi, mikropları yenemeyip yarım kalırsa mikroplar direnç kazanır ve tedavi güçleşir. Ortada yok edilmesi gereken bir unsur varsa ve ortadan kaldırılmadan mücadele yarım bırakılırsa, unsur mukavemet gücü kazanır.

Sosyal bilimler algılamayı kolaylaştırmak, olayların tasnifini daha rahat yapabilmek için durumları kavramsallaştırmaya meyillidir. Kavramsallaşan olay ve olguların muhtevası zamanla kaybolmaya başlar ya da deforme olup mana kaymasına uğrar. En taze örnek “Laiklik”. Laiklik kavramsal olarak nedir, bunun toplumdaki aksi nedir ? Kavrama baktığımızda Orta çağ Avrupa'sına gidiyoruz, topluma indiğimizde dinsizlik suçlamasıyla karşılaşıyoruz. Türkiye'de kavramlaştırılarak basite indirgenmek istenen sosyolojik - siyasal  hadiselerden biride “Türban Sorunu” dur.

İdeoloji kelimesinin kökenini oluşturan " ide " felsefede varlıkların maddi oluşlarından ziyade ayrı bir ideler dünyasında düşünceden bağımsız kendine has unsurlar olduğunu anlatmak için kullanılır. Madde dünyası idenin fenomenal (dış-olaysal) biçiminden başka bir şey değildir. Bu ideler dünyası keskin hatlarla belirlenmiş bir yapıyı ifade etmez. Mesela tasavvuf felsefesinin kendine has bir ideler dünyası vardır. Tasavvufta olduğu gibi ideler mahlukatın ilahi bir temele dayanmasından hareketle kusursuzdurlar. Ve bu kusursuz mahlukatın oluşturacağı " ideal " dünya tasavvurları vardır. İşte bu mantığa sahip fikir adamlarının geliştirdiği fikir sistemlerine " ideoloji " takipçilerine de " idealist " diyoruz.

Kim ne derse desin; unutkan bir toplumuz. Yaşananlardan ders çıkartıp geleceği onu göre kurma konusunda pek kabiliyetli olduğumuz söylenemez. Bundan dolayıdır ki “ tarih tekerrürden ibarettir “ lafzını çok kullanırız. Halbuki tarih gerçekten anlaşılabilmiş olsa tekerrür eder miydi hiç ? Burada vurgulamak istediğim determinizm değildir. Tabi ki bugünün şartlarıyla geçmişin şartları bir değil fakat olayların temeline indiğimizde sürekli aynı çelişkilerin etrafında dönüp durduğumuzu görürüz. Bunun kendi tarihimiz için belkide en çarpıcı örneği “ Göktürk Yazıtları “ dır.