Öyle bir konu ki, sanki ateş topu. Kimi, elinden fırlatarak atıyor; kimi, kaçıp gizleniyor. Üstelik, neredeyse Tanzimat’tan bu yana da şöyle veya böyle en çok tartışılmış, en çok üstüne yazı yazılmış, ahkam kesilmiş konuların başında geliyor. Cumhuriyet’le birlikte bir dönem yeraltında kin ve garez dolu olarak yürütülmüş tartışmalar ama unutulmamış, unutturulmamış. Siyasetin kaşıması ile de, yeraltından dışarıya doğru sızmış, cerahat açıktan akmaya başlamış. Son beş senede de, kanser misali, tüm vücudu sarmış.

Köleler, kadim Roma’da özgürlükleri için başkaldırdıklarında başarı şansları var mıydı? Olsaydı, sinemaya bile defalarca konu olmazdı Spartaküs. 1789’da Paris’in barikatlarında direnen ve krallığı deviren halkın da gök kubbeyi inleten sedası özgürlüktü. Modern çağın bu inatçı öncüleri bu sefer davalarını kazanacak ve kralı ve kan dökücü taraftarlarını giyotinle cezalandıracaklardı. Paris, daha defalarca özgürlük nidaları ile sarsılmış, barikatlarında on binlerce insan kan banyosu yapmıştır. Hugo’nun Sefilleri de, Voltaire ve diğer aydınlanmacı yazarlar ve eserleri de bu özgürlük arayışının hala merakla okunan zirve isimleridir.

Osmanlı tarihinde sadrazamlık yapmış şahsiyetlerin, hele de İmparatorluğun en görkemli döneminde bu görevi ifa edenlerin, çoğunun vakfiyesi araştırılmış, bulunmuş ve yayınlanmıştır. Vakıf senetleri, sadece vakfeden kişinin ne tür hayır işleri yaptığının öğrenilmesi açısından değil, hangi yerlere ne tür kamu hizmeti götürüldüğü, sosyal doku, ihtiyaçların belirlenmesi ve giderilmesi vb. çokça konunun açığa çıkması açısından da tarihçi için zengin bilgi kaynaklarıdır. Örneğin, kolay yollu bir çok önyargı, vakfiyeler incelendiğinde yıkılabilmektedir. Bu önyargılardan birisi, Anadolu’ya Osmanlı döneminde hiç yatırım yapılmadığı önyargısıdır, ki vakıfları incelediğinizde bu önyargının içinin boş ve hiçbir inandırıcı değeri olmadığını hemen anlarsınız.

Hersekzade Ahmed Paşa Camii’nin restorasyonu ile ilgili olarak kaleme aldığımız yazı ve açıklamaya Yalova Valiliğinden bir cevap geldiydi. Büyük ölçüde, restorasyonun bürokratik aşamalarını izah eden bu Valilik açıklamasında, yazımızda esas olarak itiraz ettiğimiz beton kolonlar üstüne beton kubbe yerleştirilmesi hususunda tatmin edici hiçbir şey söylenmediği gibi, son satırlarında da bizim açıklamamız “tamamen karalamaya yönelik ve yapılan çalışmaları bilmeden ortaya konan eleştiriler” suçlaması ile göğüslenmeye çalışılmış idi.

Tarihi adıyla Dil İskelesi, İstanbul’u İznik ve Konya üzerinden Bağdat’a bağlayan, bu nedenle de Bağdat Yolu olarak adlandırılan, askeri, ticari ve Hac kervanlarının da geçmesi nedeniyle Hac Yolu diye de adlandırılan güzergahın geçtiği yer üzerinde bulunan bir köprü başıdır. Kadıköy’den başlayan bu yol, şimdiki Bağdat Caddesi güzergahından Gebze’ye ve oradan da eski adıyla Dil Önü İskelesi denilen (şimdiki Dil Ovası İskelesi) yere ulaşıyor, buradan teknelerle İzmit Körfezi en dar noktasından aşılarak, söz konusu ettiğimiz yere ulaşıyordu. Bu yol binlerce yıldır kullanılan bir yoldur.

Türkiye, yönetenlerin bilinçli tercihi veya basiretsizliği ile, Atlantik ötesinde tehlikeli sularda yüzmeye, yüzdürülmeye çalışılıyor. ABD’ni Atlantik ötesinde arayan, daha da garibi ülkenin sorunlarına ABD’den derman bulacağını sananlar, burnumuzun dibinde Irak’ta, Karadeniz’de yaşanan gelişmelere dikkat etseler, fazladan ulusal basına da yansıyan Türkiye’yi bölmeye yönelik gizleme gereği bile duyulmayan niyetlerini kavrasalar, ABD ile kuşatılmış olduğumuz gerçeğini, yani ABD’nin üç cihette de kapı komşumuz olduğunu idrak edecekler.

Eminim ki, bu başlığı okuyunca insanımız hemen şu iki cevaptan birisini verecektir: “Tanımaz mıyız, komünist, vatan haini”; yada “tanırız tabii, büyük Türk şairi”! Komünist olduğuna şüphe yok. Vatan hainliği suçlamasına ise en güzel cevabı, 1962 yılı Temmuz ayında Ankara’da yayınlanan bir gazetenin manşetten “Nazım Hikmet vatan hainliğine devam ediyor” başlıklı haber yazısı üzerine kaleme aldığı şiiri ile, yine kendisi vermiş:

Yıl: 1967. Yaz tatili yeni başlamış. Sıcak bir haziran günü. Öğle saati yaklaşmış. Yaz tatili için Yalova’ya gelen kuzenim ve can arkadaşım Timur’u (Utku) bulup, günü beraber geçirmek için dedemlere uğradım. Dedemlerin evi Cumhuriyet Caddesi üzerinde. Dedem de, Timur’la birlikte çocuklarla sohbet ediyor. Sohbete katıldım. Dedemin (Rasim Koçal) çok sevdiği bir konuda, İstiklal Savaşı anıları üzerindeydi sohbet. İlgiyle oturdum karşısına, tam da pencere kenarına. Pencerenin bir tarafında dedem duruyordu ve öteki taraftaki divanın üstünde de bizler sıralanmıştık.

Türkiye, son senelerde daha açık görüldü, 1919 yıllarını aratmayan bir çemberin içine alındı. 1919 ile arasındaki tek fark: Açık askeri işgalin, şimdilik, yapılmaması; buna da 1 Mart 2003 tezkeresi ile girişilecekti ama sağduyu engel oldu. Çember, siz buna kurt kapanı deyin isterseniz, giderek netleşti ve giderek daraldı.

Son haftalar içinde Yalova ile ilgili üç önemli haber yerel ve ulusal basında yer aldı. Aşağıda, bu haberlerin kısa bir özetini ve konularla ilgili düşüncelerimizi okuyacaksınız. Birbirinden önemli bu üç haberin Yalova’da sessizlikle geçiştirilmeye çalışılması ise kayda değer bir konudur.

Seçimler ve şimdi de ne anlama geldiği belirsiz, hukuk garabeti bir referandum… Türkiye’nin gündemi ne, kamuoyu nelerle meşgul ediliyor? Son beş ayın anlı şanlı medyasını tarayın, siyasilerimizin, hele de iktidar sahiplerinin açıklama ve kamuoyu oluşturma becerilerine bir bakın, ülke gündemi ile sanal gündemlerin arasındaki farkı göreceksiniz.

22 Temmuz, yani seçim sandığı, halkın önüne geldi. Seçim kampanyalarının sürdürüldüğü son haftaların olaylarını değerlendirdiğinizde bile, inanılması zor bir sürecin içinde yuvarlandığımızı dehşetle gözlemliyoruz. Bu inanılması zor olayların başında da, Irak’ta ABD ve destekçilerince yaratılan bataklıkta boy veren ülkemizi hedefleyen terör ve bölünme tehdidi gelmektedir. Bu tehdidin baş sorumlusu, ABD ve onun Irak içindeki destekçileri olan Barzani ve Talabani adlı aşiret lideri soytarılarıdır.

Türkiye 1919 yılı şartlarını yaşamaktadır, tek eksiği açık askeri işgal altında olmamamızdır diye defalarca dile getirdik. Ekonomimiz şiddetle yabancılaştırılmakta, sömürge alışkanlığı içinde boğulmaktadır. Halk kitleleri hızla yoksullaşırken, kendi çıkarlarını yabancı ülkelerin çıkarları ile bütünleştirmiş “mutlu azınlık” vur patlasın çal oynasın dolarlarına dolar katmakta, tıpkı bir kısım sözde tüccarımızın 1919 yılında İngiliz muhibbi olması gibi, Amerikan veya AB muhibbi bir tutum izlemektedirler. 2004 yılında açık olarak ülkemize yeni bir Sevr dayatması getirilmiş ve mevcut iktidar bunu büyük başarı diyerek, yapılan tüm uyarıları dinlemeden, havai fişek gösterileri ile kutlamıştır.

Tam beş yıldır, tekelci büyük medyanın sindirmeye çalıştığı, iktidarın devlet olanaklarını kullanarak yok saydığı, Soroslardan beslenen, AB fonlarından çöplenen, kıblesi Washington olan sözde “sivil” bazı işbirlikçi odakların propagandası altında şaşkına çevrilmeye çalışılan Türk ulusu, her yaştan, her cinsten, her meslek ve farklı gelir düzeyine sahip insanıyla üstünde ölü toprağı olmadığını ortaya koydu.

AKSA kömürle çalışan kojenerasyon santrali kurmaya çalışıyor diye bir haber duyduğumuzda çok şaşırmış ve inanamamıştık. Kendi elektriğini ve buhar ihtiyacını doğalgaz çevrim santrali ile fazlasıyla üreten, alanında dünya devi, karlı mı karlı bu kuruluşun kömür santrali ile, üstelik de ithal kömüre dayalı çalışacak bir santralle, alakası ne olabilir ve bu girişimin nedeni ne?

Aşağıdaki alıntıları dikkatli okumanızı öneririm: “... bizim bildiğimize göre, müstakil bir memleketin toprakları üzerinde, ister general olsun ister teknisyen, ister üniforma giysin, ister sivil, ister yaya dolaşsın, ister jeep otomobiline binsin, yabancı bir devletin ordusuna mensup birlikler, devamlı vazife ile bulunamazlar. Bizim bildiğimize göre müstakil bir memleketin topraklarından bir karışı bile askeri maksatlarda kullanılmak için, yani üs olarak, sulh zamanında yabancı bir devletin kara, deniz, hava kuvvetlerinin veya teknik personelinin emrine verilemez.

Komediye dönüşen bir yargılamanın sonunda, nihayet, Saddam asıldı. ABD’nin eşkıyalığı, hedeflerinden birini yerine getirmiş oldu. Pekiyi de, ABD’nin Irak’ı işgal ederken ilan ettiği diğer hedefleri ne oldu? Hani, kitle imha silahları falan vardı ya! Hani, uluslararası  terörün kaynağını kurutacaktı ya! Hani, 11 Eylül saldırısının sorumlularını bulup tepeleyecekti ya! N’oldu  bu hedeflere? Saddam’ı asmadan çok daha evvel bu hedeflerin tamamının kocaman birer yalan olduğu ortaya çıkmadı mı? Bu, baştan beri konuya duyarlı herkesin bildiği ve ifade ettiği, yalanları bizzat ABD’li yetkililer kendileri yalanlamadılar mı?

Hiçbir eserini zevkle okuyamadığım Orhan Pamuk’un, Nobel Edebiyat Ödülü alması nedeniyle yaptığı konuşma metnini, önce meraktan, dikkatlice okudum ve okudukça da sevdim, tadına vardım. Garibime gitmedi değil, üslup farklı, verdiği mesajlar değişik ve sıcak bulduğum bir metin. Bu metin üzerinde düşünürken ve neden önceki yapıtlarını sevemediğim Pamuk’un bu metninde beni saran ve ısıtan satırlar bulduğumu düşünürken, usta bir yazarımız, Demirtaş Ceyhun, teşhisi koyuverdi: Diğer eserlerinde post-modern örnekler ortaya koyan Pamuk, bu eserinde, günah çıkartırcasına, modern bir söylem ve yazın örneği ortaya koymuştur ve başarılı da olmuştur, hem başarılı hem de anlaşılır...

SSK, AKP iktidarının çıkardığı bir kanunla sağlık tesislerinin tümünü, inşaatı sürenler de dahil, Sağlık Bakanlığına devrettiğine göre, Sağlık Bakanlığı imzalanan protokolü de üstlenmek ve bu tesisi bir an önce hizmete açmak zorundadır. Sağlık Bakanlığının ayak sürümesi için hiçbir neden yoktur ve elinde de benzer bir tesis bulunmamaktadır. Gerekli yazışma ve protokol devri ile ilgili prosedür ise, kimse kıvırmasın, bir haftalık bir iştir. Önemli olan, böylesi bir tesisin ihtiyaç olduğu ve önemli bir boşluğu dolduracağı konusunda siyasi iradede bir heves, bir istek var mı, yok mu?

 Anlatılanlar, ortaya sürülen tezler, önemli ölçüde, Aydınlanma döneminden itibaren dünya aydınlarının ortak iddia ve beklentileri ile, Yirminci Yüzyılın iki büyük dünya savaşında insanlığın müşterek şuuruna kazınan büyük ve evrensel değerlerin bir potada eritilmesi ile oluşmuştu: Dünya barışı sağlanacak, gerginlik ve çatışmalar son bulacak, dünyanın hepimize ait ortak bir ev olduğu kabul edilecek, insan hakları ve demokrasi temelinde insanoğlu bu ortak evinde yaşadığı tüm sorunları çözecek, bilgi sınırsızca ve süratle paylaşılacak, acımasız ve yıkıcı ulusal rekabetlerin yerini ekonomik değerlerin daha eşit paylaşıldığı “yeni bir ekonomik ilişkiler ağı” alacak, dahası insanlığın başına bela olan açlık, yoksulluk gibi eşitsizliklerin doğurduğu tablolar ortadan kaldırılacaktı.

Biz bu yazıda, Sevr Anlaşmasının özellikle şimdilerde AB tarafından yoğunlaştırılmış bazı talepleri ile benzerlik gösteren dayatmalarını inceleyip karşılaştırmayı ve Batı’nın, Türkiye Batı karşısında ne zaman bir zaafa düşse,  ortaya çıkan vahşi yüzünü ortaya koymayı amaç edindik.

Halil İnalcık’a göre, “altı yüzyıllık Osmanlı tarihinin bölümlenmesinde, 1300-1600 arasındaki klasik çağ, otokratik ve merkeziyetçi yönetimi, emir ve kumanda ekonomisi ile, belirgin ve kendi içinde bütünlüklü bir dönemdi; buna karşılık daha sonraki ‘gerileme’ döneminde, bu geleneksel siyasi kuruluşun yapıtaşları bir dönüşüm sürecine girdi... onyedinci yüzyıl bir geçiş dönemi karakterine büründü ve kapsamlı değişimlere tanık oldu”