Türkiye’de son çeyrek asırda yaşanan her türlü etik yozlaşma ve çöküşten ne yazık ki spor da nasibini fazlasıyla aldı. Tüm dünyanın tartışmasız en büyük kitle sürükleyicisi olan futbol, ülkemizde her türlü terörün odak noktalarından biri haline geldi. Şike/mafya sızmalarının ötesinde, izleyicilerin birbirine karşı “can düşmanı” haline gelecek şekilde bilenmeleri, ortaya iyi bildiğiniz o çirkin sahneleri çıkardı. Yıllardır sahaya her şeyi atan, maç boyu en ağza alınmayacak küfürleri kusan, sokakta birbirine pusu kuran gruplar, ülkede utanç verici eylemlerin baş aktörü oldular.

Geçen sene Ali Sami Yen’de yaşanan akıl almaz sahnelerin ardından, Cumartesi günü Saraçoğlu Stadında, Fenerbahçe-Galatasaray maçında sarı-lacivertlilerin hiçbir “kan davası” ilkelliğine başvurmadan, en centilmen taraftar profiliyle dosta düşmana büyük bir ders vermeleri Türkiye açısından son derece sevindirici bir tabloydu. Üyesi olduğum için söylemiyorum. Fenerbahçe, bir spor kulübü olarak 100. yılında gösterdiği performansın ötesinde, saygın bir spor ortamını da sonuna kadar desteklediği için, seyircisiyle, yönetimiyle, sporcusuyla alkışı sonuna kadar hak ediyor. Benim gönlüm hala iki taraftar grubunun aralarında polis barikatı bile olmadan rahatça beraber oturabilecekleri, 1960 ve 70’li yıllardan tanıdığımız güzel sahnelerde.

Türkiye gibi bir siyasal krizler ülkesinde de futbolun gücü, bazen halkı “uyutma ve depolitize etme” çabalarıyla örtüşebiliyor. Bunun yakın tarihimizde siyasi taktik olarak çok örneği var. Halbuki aslında spor ve futbolun, kitlelerin gözünü kapayıcı değil, açıcı bir unsur olarak da devreye girmesi mümkün. Özellikle Beşiktaş’ın “çarşı” grubunun laiklik, terör, ekoloji ve benzer siyasal sosyal konulara da değen yüksek sesli çıkışları burada örnek gösterilebilir.

Futbol, bir ülkede uyuşturucu olarak değil, tam tersine ruh açıcı, birleştirici bir unsur olarak da kullanılabilir. Özellikle tüm yurda yayılan dostça bir rekabet ortamının, örneğin ırkçı çıkışlarla Güneydoğu’yu bölmeye çalışan örümcek kafalılara “dur” deme konusundaki etkisini kim yadsıyabilir?

Fenerbahçe yıllardır, Atatürk’ün takımı olduğunu, Kurtuluş Savaşı mücadelesine sarı-lacivertli kulübün, Anadolu’ya büyük riskler pahasına silah geçirerek somut katkılarda bulunduğunu aktarır. Burada bunlar kadar önemli olan, diğer büyük kulüplerimizin de, son yıllarda aynı yolu izleyerek Atatürk’ü sahiplenmeleri ve yüce önderin aslında kendi takımlarını tuttuğunun kanıtlarını ortaya çıkarmaya çalışmalarıdır. Bundan tüm Fenerbahçeliler de olsa olsa gurur duyar…

Fenerbahçe özellikle son birkaç yıldır, büyük maçları büyük bir konsantrasyonla oynuyor ve başarılı oluyor. Gerek derbilerde, gerek Şampiyonlar Ligi’nde bu fark ciddi olarak göze çarpıyor. Cumartesi gördüğümüz gibi, “ebedi dostu” Galatasaray’la olan maçlarında, bu yoğunlaşma doruk seviyesine yükseliyor; bu iki takımdan birini tutmayanlar bile, bu zirve heyecanından en güzel şekilde nasiplerini alıyorlar.

Türk futbolunun yıllardır lokomotifi olan Fenerbahçe’yi tutuyor olmaktan büyük gurur duyarım. Asırlık Türk futbolunun öncüsü ve ebedi puan cetveli birincisinin, camia olarak çok güçlü yanları da vardır, kimilerine göre çok tartışılacak zaafları da. Ama Fenerbahçe öyle güçlü bir isimdir ki, onu ölesiye sevmeyenler bile, bu sefer kendini aynı yoğunlukla “ona karşı” görerek o büyüklüğü yaşar!

Geçen hafta Saraçoğlu Stadı’nda görülen “Efsanenin Yüzyılı” sergisi, 17 Aralık Pazartesi Taksim’de Piramid Sanat’ta açılacak. (Piramid Sanat: 0212 297 31 15-20-21  www.piramidsanat.com)

Öncelikle bir dostluk şöleni olarak tüm sporseverleri o gün orada görmek dileğim. Aylardır üzerinde çalıştığım bu sergiyi, her renkten sanatseverlerle paylaşmak istiyorum. Sergiyle aynı adı taşıyan “Efsanenin Yüzyılı” isimli 2x6 metrelik dev tualde, yüzyıldan 26 efsanevi oyuncuyu bir araya getirdim. Zeki Rıza’dan Van Hooijdonk’a, Alex’e kadar dönem ayrılıklarını yok ederek bu resimde tüm efsane isimler bir araya geldiler. Bu futbolcuları seçerken ne kadar zorlandığımı anlatamam. Önce 11’den başlayarak sonra bu rakamı maç yedekleriyle 14’e, ardından maç kadrosu olan 18’e, nihayet yıl kadrosu olan 26’ya çıkardım! Buna rağmen çoğu yakın dostum olan tarihe mal olmuş birçok oyuncuyu tuale sığdıramamış olmanın acısını hala içimde hissediyorum.

Fenerbahçe tarihinin derinliğini yansıtmaya çalışırken, yıllardır “Saydam Katmanlar” ve “Dişi Entrikalar” serimden beri üzerinde çalıştığım uzam derinliğini, bu sefer üç boyutlu işlerle gerçekleştirme yoluna gittim. Görene kadar, bu sözlerimle veya fotoğraflara bakarak kimsenin pek anlayamayacağı işler, çünkü birebir  “yaşanmaları” lazım. Fener sevgisinin, ilk defa göreceğiniz bu yeni yapıtlarla beraber, sanatımıza da yeni bir boyut kazandırabilmiş olması, benim kariyerimde önemli bir dönemeç. Sergiye gelmek isteyenleri Piramid Sanat’a bekliyorum. Gelemeyenler için ise, 120 sayfalık “Efsanenin Yüzyılı” kitabı inanın yine de iyi bir seçenek oluşturuyor.

Geçen hafta boyu süren Contemporary İstanbul 2007 sanat fuarındaki 3-D sergimde, “Teşekkürler Türkiye” isimli, üç boyutlu bir yapıt sergiledim. Atatürk ve çevresinde Gül, Erdoğan, eşleri, etraflarında ise kapatılmış her yaştan türbanlı, çarşaflı kadınlar. Atatürk, kendi ülkesine “teşekkürler Türkiye” diye sesleniyor, bu oluşturulan mükemmel uyumlu tablo için… Sergime gelen binlerce insan, neden en çok bu resme vuruldular, merak ettim. İlk defa gördükleri üç boyutlu uygulamanın şaşkınlığından mı, yoksa kendilerini aynaya bakar gibi hissedip, Gazi’nin sesiyle irkilmelerinden mi, çıkaramadım…

O kadar çok şey yaşadık ki senden sonra Atam… Şöyle yukarlardan bize doğru baksan, önce gurur duyarsın: Köprüler, tüneller, gökdelenler, tüten fabrikalar, ortalarda dalgalanan bayraklar, göklerden süzülen koca uçaklar… “Attığımız tohumlar nerelere varmış, istikbal göklerdedir dedik, bak şimdi bulutların ortasına zıpkın gibi binalar dikmişler”, dersin… Yine bir bakarsın bulutların arasından, on binlerce araba… Bir tereddüte düşebilirsin, herkes almış, ama niye bir saattir aynı yolda duruyorlar, ömür bu kadar mı değersizleşti acaba, yoksa ölümsüzlüğün sırrınımı buldular” diye sorabilirsin kendine.

Bir Suudi Kralı düşünün… 10 Kasım’da Devleti, Cumhurbaşkanı ve Başbakanı’yla ayağına çağırdı ve getirdi… Bulunduğu otelin barını alçıpanla kapattıran, kendi fotoğrafını ve bayrağını tahtıyla beraber bu buluşma “makamının” göbeğine yerleştiren, kendisini dünyada şeriatın başmakamı sanan bu adam, yine küstahça Anıtkabir’e gitmeye de gerek görmedi. VE bütün bunlar yetmiyormuş gibi, Türk bayraklarının gönderde yarıya indirildiği bir ulusal anma gününde, Atatürk’e olan saygısızlığını tekrar kanıtlarcasına, utanmadan kendi bayrağını yarıya indirmedi. İşte Türkiye adına, bu kişiye “şeref madalyası” verildi! Erdoğan ve Gül “takım”ını tebrik etmek lazım. Ne hac kotasıymış ama!