Yağmur hâlâ yağıyordu...

Sarı Durmuş, yanından geçen atlılara bakmak bile istemiyordu. Gözlerini atının yelelerine dikmiş; yarı uyuyor, yarı uyanık haldeydi.

Her tımar çerisi gibi, onun da başı öndeydi; ordudaki her tımarlı gibi o da; hüzün ve utanca boğulmuştu.

Sarı Durmuş Bozok’lu bir Tımarlı Sipahi idi.

Fermana uymuş; boynuna borç olan Viyana Seferi’ne katılmıştı. Bu ilk seferi de değildi; şunca yıldır nice seferler görmüştü. Her seferden de yüzakı ile köyüne dönmüştü.

Şimdi de dönüyordu.

Dönüyordu; ama, gönlü bu zamana kadar hiç tatmadığı duygularla doluydu...

Yorgun atının üstünde büzüşmüş biçimde oturuyordu. İki büklüm olması yetmiyormuş gibi; vücudunu daha da küçültmeye; özellikle yüzünü saklamaya çalışıyordu. Aslında herkes birbirinden saklıyordu yüzünü. Tüm sipahiler Viyana’dan değil, birbirlerinden kaçıyorlardı sanki. Kimse kimseyle konuşmuyor; bakışlar donuk, yüzler asıktı.

Ne tuhaf ki, dünkü bozgundan sonra, orduda yalnız Yeniçeriler, hiçbir şey olmamış gibi rahat hareketler içindeydiler.

Sarı Durmuş, Yeniçerilerin bu durumuna bir türlü anlam veremiyordu.

Bir ara atının yorgunluğunu anımsadı. İnmeyi, atının yanında yürümeyi geçirdi aklından. Tam inmeye hazırlanıyordu ki, yağmur daha da şiddetlendi. İnmekten vazgeçti. Düşünceleri karmakarışıktı. Birden, içinde hesaplaşma isteği uyandı. Kiminle hesaplaşacaktı? O da bilmiyordu! Serdar-ı Ekrem Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’sına söz söylemeye dili varmazdı; tüm ordunun söylediğini o da kendi kendine tekrar etti: “El hak, Osmanlı şanına yakışır cenk etmişti küffar ile...”

Sol omuzuna dayadığı başını kaldırmadan, gözlerini kaydırarak göğe baktı. Gök delinmiş; sanki, sel boşalıyordu yukarıdan.

Atını durdurdu. Vücudunu doğrultu. Başını yavaşça çevirerek çevresine bakındı. Sağından solundan, çoğunluğu Bozok tımarından olan Sağ Kanat Sipahileri geçiyordu. Hepsi de atlarının üstünde büzüşmüş; öylece yol alıyorlardı.

Yine göğe baktı. Birden kararını verdi; evet, hasmını bulmuştu. Yağmurla hesaplaşacaktı!

Öfkenin doruğundaydı; ama, sakin sakin konuşmaya başladı:

-Hani düşerdin bağıma-bahçeme; sevinirdik çoluk-çocuk... Bahar vakti her yağışında yüzümüze renk gelirdi. Yağdığın günler: “Bu yıl mahsul eyi olacak” der, bayram ederdik. İyi de olurdu; ambarlar dolup taşar, çuvalları koyacak yer bulamazdık... Bazen naz ederdin; uğramazdın bizim köye. Dualarla çağırırdık; gelirdin. Sevinirdik yine. Ismayıl’ım kapıya çıkar:“Yağ yağ yağmur / Teknede hamur / Ver Allah’ım ver / Selli-sulu bir yağmur” tekerlemesiyle oynardı damlalarının altında. Bazen de tez canlılığın tutar, at gibi parlardın! Bardak ne ki? Kovadan boşalırcasına inerdin yere. Bir coşkun sel olurdun; basardın bağımızı-bahçemizi; üzülürdük... Yine de sevindirmen; yerindirmenden çok olurdu.

Hikmetinden sual edilmez Tanrı’nın. Biz bunu bilenlerdeniz! Ancak, iki çift sözüm var senin için Tanrı’ya: Ey yüce Tanrım... Yücelerden yücesin; kimse bilmez nicesin? Bil ki görklü Tanrım; şu gavur ellerinde, Ali Osman Ordusu’nun şanını sele verdi şu deli yağmur! Heey deli yağmur! Neydi o dünkü celâlin? Cenk yerinde, frenk ellerinde bizi bulmanın yeri miydi; zamanı mıydı? N’ola, gidip, olanca hızınla, pür şiddetinle köyüme yağaydın; bağımı-bahçemi sele vereydin. “Hatçen, Ismayılın sele getti” deyu mektuplar geleydi... Geleydi de, boynumuzu bükmeyeydin küffar önünde! Köyümde çok deliliğini gördüm... Hani, buğdayımı kaldırmadan göl etmiştin harmanımı! Amma, şu dünkü Beç* muhasarasındaki gibi zalımlığını görmedim! Biz Osmanlıyız! Allah içün cenk ideriz. Özge derdimiz yoktur bundan geri. Şu ellerde Haç önünde, mübarek hilâli parlatmaktır muradımız! Dün ırmak oldun deli yağmur... Irmak oldun da, tepemizden boşaldın! Toplarımızın kamaları ıslandı... Fıçılarda su oldu barutlarımız... Dualı yaylarımız gevşedi... Elimizi kolumuzu bağladın deli yağmur; belimizi kırdın! Alışmadığımız hâle tutsak ettin bizi... Hiç yenilmemiştik; arkamızı şunca yıldır düşman görmemişti! Ben nasıl giderim şimdi köyüme? Her seferden Doru’yu kişneterek, oynatarak köye giren Sarı Durmuş, ne eder şimdi? Senin az değil bize yaptıkların. Atam-dedem derdi: Bir zamanlar Vey’i fitlemişsin, kudurtmuşsun; boğmuşsun Göktürk’ün umutlarını... Şimdi Beç’ten kovdun bizi! Deli yağmur öcüm var sende! Beç’in lekesi senin lekendir! Var git, en duru bulutlarla temizlen! Bu sondur deli yağmur; bu sondur! Son kez ettin bize edeceğini. Bil ki; bir gün, kıskıvrak bağlayacağım bulutlarını hâlâtlarla. Seni çorak topraklara, çöllere dökeceğim. İstemesen de kucaklayacaksın susuzluğu. Öcümü alacağım deli yağmur; öcümü alacağım!

Altınordu Hanı Özbek Han’ın sarayına yaklaştıklarında genç papaz, arabayı çeken atların kişnemeleri arasında Metropolit Aleksey’e sordu:

- Ya bizi dinlemezler ise?

Eleksey durdu. Dönüp, elini genç papazın omuzuna koyup, ‘daha öğreneceğin çok şey var” dercesine, gülümseyerek baktı:

- Hiç merak etme... Altınordu’yu yönetenler Türk. Biliyorsun, biz Hıristiyanlar, Hıristiyan devletlerinden daha itibarlıyız burada, dedi.