Terör sözcüğü, Latince kökenli olup (terrere) anlamı “korkutmak,dehşete düşürmek, korkutup kaçırmak,caydırmak,tedhiştir.”[1] Siyasi Terimler ve Örgütler Sözlüğünde “kamu otoritesini veya toplum yapısını yıkmak için girişilen korku ve yılgınlık saçan şiddet hareketleri” olarak tanımlanmıştır. [2] Terör olgusunun üzerinde uzlaşılmış ortak bir tanımı bulunmamaktadır. Şöyle ki, bugüne değin yapılmış 140 farklı terör tanımı mevcuttur. Meydan Larousse’da terörizm “ihtilalci grupların giriştiği şiddet eylemlerinin tümü, tedhişçilik, bir hükümet tarafından uygulanan şiddet rejimi”[3],  Ana Britannica’da “siyasal bir hedefe ulaşmak amacıyla devlete, halka ya da bireylere karşı sistemli şiddet eylemlerine başvurma”[4]  biçiminde tanımlanmıştır. Ama şimdiye değin yapılmış olan en kapsamlı terörizm tanımı şudur: “Terörizm, saldırılan veya korkutulan sivil ve masum kurbanlar aracılığıyla, hedeflenenden daha büyük bir kitleyi yıldırıp, korkutarak yasadışı stratejik ve siyasal amaçlarını gerçekleştirmek için bir grubun veya bir devletin, bilinçli, planlı biçimde şiddet kullanması veya şiddet kullanma tehdidinde bulunmasıdır.”[5]  Böylece “tehdit” “kişi”, “amaç” ve “hukuk dışı kullanım”, “şiddet” öğelerinin birleşimiyle terörizm ortaya çıkmaktadır.

Ancak, bu yazıda terörizmin psikolojik temeldeki bir sorgulamasından ziyade sosyo-ekonomik temellerine dair ipuçları vereceğim. Kanımca, terör olgusunun günümüzde kılgısal düzeyde bunca yaygınlık göstermesinin asıl nedeni devletin neo-liberal politikalar doğrultusunda sosyal içeriğinden sıyrılarak salt kamu güvenliğini fetiş halinde yücelten bir teknik aygıt haline dönüşmesidir.

“Levitan, mitolojik açıdan şeytanla ilgili açıklamalarda sık sık geçen bir terim. Bazı mitologlar Tevrat ve Ugarit metinlerinde geçen Lotan arasında ilgi çekici benzerlikler tespit etmişlerdir. Genel manada Levitan, tanrı tarafından öldürülen deniz canavarının Eski Ahit(Mezmurlar, LXXIV,13–14)’te geçen adıdır.”[6] Bugünse, Leviathan dediğimizde denizin derinliklerinden çıkmış ve tüm çıplak varlığıyla aşikâr hale gelmiş bir panoptik heyula akla geliyor. Bu bakımdan, bugün her fırsatta dile getirilen e-devlet söylemi gerçekte d-devlet(dijital devlet)e tekabül eder. Zira, neo-liberal politikalar elinde devlet, denetim ve gözetim yetkisini elinde bulunduran, sayman mantığıyla vatandaşlarını daha fazla sayılabilir ve görünebilir kılan bir panoptik yapıya dönüşmüştür. Bu sayede suç teşkil eden bir fiil işlendiğinde faile rahatlıkla ulaşılmasına karşın, fiilin sebep unsurlarına olan uzaklık giderek artmaktadır. Başka bir deyişle, enformasyonel ilerlemenin bir sonucu olarak dış dünyadaki olaylar hakkında daha fazla malumat sahibi olunurken, bu malumat yığınları olayların ontolojik boyutunun önünde büyük bir engel teşkil etmektedir. Zira, olayın işlendiği an ile bilgi arasında senkronik bir bağ olması ve bu şekilde bilginin daha çok güncellenebilir olduğu bir dünyada böyle bir bağ epistemolojik sahada illiyet bağının daralmasına ve nihayet ontolojik gerçekliğin perdelenmesine neden olmaktadır. Şöyle ki; bugün artık neredeyse her yerde var olan güvenlik kameraları sayesinde failin fiille olan ilişkisi fenomenal bir seyir halinde tüm yalınlığıyla gözler önünde olurken, olayların meydana gelmesinde etkileyicilik ve belirleyicilik niteliği taşıyan olgular görünmez hale geliyor. Dış dünyada cereyan eden olaylara ilişkin bilgiyle temasımızdaki yakınlık arttıkça bu olayların temalandırılmasıyla aramızdaki uzaklık o denli artıyor. Bugün, temasla temalandırma arasındaki bu çelişkili durum çok iyi keşfedildiği içindir ki, faili malum cinayetler ‘failatun failatun failatun failun’ ölçüsünde müphemliğin girdabında çözümsüz hale gelmektedir.

Oysa çözümün adresi sorunun kaynağında saklıdır. Şöyle ki, devletin sosyal içeriğinden yalıtılarak salt kamu güvenliğiyle yükümlü bir teknik aygıt olma vasfına indirgenmesi teröre kaynaklık teşkil edecek bir suç endüstrisinin ve bu endüstride bir tüketim nesnesi haline gelmiş bir yığın insanın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Çözüm, sineklerle uğraşmak yerine bataklığı kurutmaktır. Bu da, hukukun tüm kurumlarıyla birlikte işlerliğe kavuştuğu, devletin neo-liberal politikalar doğrultusunda değil, sosyal zeminde yeniden inşa edildiği bir sistem dâhilinde mümkündür.