İtaatin anlamı, içeriğinin dönüşmesi nedeniyle değişmektedir. İtaat ilişkisinin birey-aygıt boyutu yeniden tanımlanmaktadır. Bu tanımlama gereği, aygıtın statik yapısının bireyin dinamik yapısı ile yaşadığı çelişkilerden öte, birey ve toplum dinamiğinin hızlanması ve inisiyatifin cihazdan birey ve topluma kaymasıdır. İtaat kavramı onunla birlikte anılan disiplin kavramının da içeriğini değiştirmektedir. Anadolu topraklarında Devlet aygıtının silah gücü olarak düşünülüp hep öyle değerlendirilmiş Türkler, artık bu hal ile yetinmeyeceklerdir. Türkler, Devlet için neden en ön safta olmaları gerektiğinin anlamını kavramalı ve gerekçesini görmelidir. En azından gözden geçirmelidir. Ve geçirmektedir de. Bu nedenle vermeden alma devri bitmiştir.

Türkler devlete sahip değilse, onun emir verme yetkisi ne kadar olmalı? Ne kadar sahipse o kadar sözü bir çözüm olabilir. Ancak buna Türkler karar vereceğinden aygıt kurulum sözleşmesini yenileme ve yeniden tanımlama gereği ortaya çıkmaktadır.

Egemenlik, genelleştirici iken özelleşen durumların ve bu özelleşen durumların ayrıcalıklı hale, üstelik de uluslarasılaştırılarak gelmesi ile giderek daha çok karşı karşıya iken, devletin buna çaresizliği görünür olmuşken, Türklerin sessizliği üzerine aygıtta bir yenileme inşaa edilemez. Hesaplar, tüm taraflarca yeniden yapılırken Türklerin istisna olması beklenemeyeceğinden onlar tarafından da hesaplar yeniden yapılacaktır. Hesaba itiraz birliğe itiraz değil onun içeriğinin giderek antidemokratik bir görünüme bürünmesinedir. Madem akıl karışmaktadır, çıkar karışmaktadır, gelecek hesapları yapılmaktadır, o zaman Türkler de herşeyi yeniden gözden geçirecektir. Türklere bunu yapmayın demek, onlardan bunu istemek hakkaniyetli değildir ve artık biz sussak da sürdürülemez. Özverinin tek taraflı olması ancak çok özel durumlarda geçerlidir. Özel durum belirleme yetki ve iradesi, birey ya da topluluk olarak homojen yapıların iç ortak kararı içinde mümkündür.

Egemenlik tartışılmasın demek, Türkler bunu yapmasın veya yapamasına indirgeniyorsa, yol açıyorsa veya bu sonuca ulaştırıyorsa bu tek taraflı sömürü oluşsun demek olup kabul edilemez. Türkler 1870’de 28 milyonluk bir topluluktan gelecek adına ne özveride bulunmuşsa onun karşılığını görme hakkına sahiptir. Yemen’e gidip gelmeyenler, Galiçya’dan Kafkasya’dan dönemeyenler, bir hiç uğruna ya da oligarklar uğruna değil Türklerin çıkarlarını maksimize etmek için fedakarca bunu yaptılar. Bu fedakarlıkların üzerine başkalarının baronluk veya prenslik kurmasına sessiz kalınmayacakdır. Üstelik bunları bir yana koysak bile yeni fedakarlıklar hangi yüzle istenecektir?...

İktidarın icrası, disiplin ve egemenlik üzerinden gerçekleşiyorsa, hadi disiplinin değişim ve dönüşümünü bir yana koyduk, egemenliğin içe ve dışa “devri”ni ve artık gazetelere düşen ayrışmasını görmezden geldik, icranın sonuçlarını bu giderek daha çok belirginleşen ve etkinleşen açıklıkta nasıl saklayabilirsiniz?..

Devletin, toplumsal hareketliliği pasifize ederek sürdürmesi veya sembolik kontrollü patlamalarla yönetmesi mümkün olmadığına ve bunun üzerinden egemenlik inşaası ancak Türkler üzerine kısmileşerek süreceğine göre, bu bir hesap değişikliği getirmeksizin halledilemez sorundur. İki açıdan bu böyledir. Biri halkın geleceğini belirleme takdiri oligarkların değil halkındır. İkincisi kısmileştirme büyük topluluklar için hele de çoğunluk için mümkün değildir. O zaman devlet toplumsal hareketliliği pasifize ederek değil, artmasına engel olunması mümkün de olmadığından, paradigmasını değiştirip artıp zenginleşmesini ve çeşitlenmesini sağlayarak yönetebilir. Bu toplumun demokratikleşmesine yol açtığı gibi, onun enerjisinin aktifleşmesine ve sonuçlara “olumlu” tesir etmesine yol açacaktır. Yönetim biçiminin değişmesi ve kalitesinin yükselmesi tek çıkar yoldur. Bu ise ancak yönetimin demokratikleşmesi ve katılım indeksinin artmasıyla mümkündür. O zaman oligarkların, küçüklü-büyüklü, yıkılması şart ve kaçınılmazdır. Çünkü sürdürülemez olduğu ahlaksız dizilerle bile gizlenemez olmuştur. Bunu sağlayacak olan toplumsal yönetme yeteneiğini yüksekliğidir ve bu kapasite Türklerin sosyokültürel birikiminde hazır durmaktadır.

Asker görev emrini uluslarası konjonktür ve kurallardan alacaksa egemenlik nasıl tartışılamaz? Hem de toplum iradesi alınamaz ve derli toplu oluşturulamazken...

Türkleri, ABD işgali öncesi Irak Arapları benzeri hale getirmek üzerine kurulu bir iktidar tasarımcılığının, tıpkı Irak’da olduğu gibi, yıkılanın altında kalıp yenilenmemesinin mümkün olmayacağı aşikardır.

Yönetememe, totaliterleşerek eksikliği giderilecek bir hal değildir. Bu her zaman, tarih boyunca, önü tıkanık bir çıkmaz yoldur. Kısa sürede biter. Bu bitişin bireyin ömründen az uzun sürmesine feda edilmesi mümkün olmayıp, çocukların bile buna engel olacağı kısa bir uzakgörüşlülük olarak sade insanların dikkatindedir.

Balkanlar, Kerkük, Halep, Bakü-Karabağ da Türkiye Cumhuriyeti’nin hak maksimizasyonu noktasından gösterdiği başarı ya da başarısızlık Türkiye Türkleri için gerçek bir gelecek göstergesidir. Milli gelir açısından AB ülkeleriyle kıyaslandığında açılan fark yine başka göstergedir. Bu da artık sürdürülemez ve oligarklardan medetle geçiştirilemez. Artık uyanma ve risk alma vakti gelmiştir.

Türkiye, tarihi olarak yeryüzündeki bütün Türklerin, istese de istemese de şöyle böyle temsilcidir. Türkiye, Türkçe’nin üzerine yükselen bir anlam dünyasının,bu dilden çıkan kültürel değerlerin lideridir. Sosyoekonomik olarak da Türk Dilinden yükselen değerlerin en yüksek ifadesi durumundadır.

Uluslar, binlerce yılın birikiminin doğal akışı ve deneye yanıla, süzüle süzüle oluşturduğu mecrada akış, aynı zamanda akandır. Ulusla birey arasına giren yapılar, ulusun ve bireyin maceraları ve ufkudur. Macera ve ufkun kendisi, kısa aralarda kazandığı önemle çekilen fotoğrafta göründüğü gibi, ulusun kendisi sayılamaz. Kral ve imparatorların yerini alan devletler, kimi ulusların akışı ile uygun biçimde karışmaktaysa, bu ulusların devletleştiği ya da devletlerin uluslaştığı anlamına gelmez.