Egemenliğin ulusa ait olması, bireyler için sınırlayıcı mıdır? Ortak geçmiş ve yöneldiğimiz birlikteliğin geleceği demek olan, belki de dayanaklarıyla çokca bu olan ulusun, onu oluşturan bireyle ilişkisi nasıl kurulur?

Uluslar, binlerce yılın birikiminin doğal akışı ve deneye yanıla, süzüle süzüle oluşturduğu mecrada akış, aynı zamanda akandır. Ulusla birey arasına giren yapılar, ulusun ve bireyin maceraları ve ufkudur. Macera ve ufkun kendisi, kısa aralarda kazandığı önemle çekilen fotoğrafta göründüğü gibi, ulusun kendisi sayılamaz. Kral ve imparatorların yerini alan devletler, kimi ulusların akışı ile uygun biçimde karışmaktaysa, bu ulusların devletleştiği ya da devletlerin uluslaştığı anlamına gelmez. Devletin bireyle ve ulusun tamamıyla kurduğu ilişki, ulusun bireyle, bireyin ulusla kurduğu ilişkiye benzemez. Ama benzediğini gösteren sosyal deneyler yapabilirsiniz. Çünkü deneyler, anları gösterir. Ve işte bu nedenle yanıltıcı olur. Oysa süreçler, deneylerde gözlemlenemez! Bilim, geleneksel alanı olan fizikte bile henüz süreçlerle karşı karşıya olduğunu fark etti. Kaos, sürece atılan ilk adım olduğu gibi, kaosa atılan adımlarda daha ilk adımlar. Üstelik girilen alan, gözlemlenebilir bir alan. Bu alan henüz kaotik kurallı bir alan olarak, geleneksel bilimsel çizgiye çok uzak değil. Daha kaosun sesini uzaktan duyduk, nerede alfabesi nerede dili.

İnsan ve ondan daha üst bir yapı olan toplum yeni bilimin konusu olmaktan uzak. Oyun teorisinin, iktisadi alanlarda, kaosun robotu olarak yer alıyor oluşu, ve sağlanan kısmi öngörüler, bir getiri olarak değerlendiriliyorsa da, bu getiri, tamamen, farkın fark edilmesinin darlığından sağlanan kazanımdır. Darlık genişledikçe, getirilerin hiçleştiğini görmek, bulunduğu sanılan yasaların yalpalaya yalpalaya devrildiğini izlemekle anlaşılacak. Neyse ki yalpalamalarla kazanılan zaman, eskilere olmasa da, yenilere zaman kazandıracak.

Ellerinde iletişim büyüteciyle, yaratılan görsel ihtişamlar, genişlikler, benzeşmeler yerini yavaş yavaş farkların ilişkisinin gerçekliğine bırakacak. İnsan ve toplum, bir üst yapı olarak ulus, bu seyrin zaten kendisidir. Pakistan gibi, Belçika gibi fotoğraf uluslar, İngiltere, Fransa, Rusya gibi videolar ve ABD, Avustralya gibi pop klipler sahip oldukları reytinglerin aksine bir oranda geçerliliğe sahiptir. Bugün ABD’nin İngiltere ve Avrupa’dan oldukça önde oluşunun önemli nedenlerinden biri, krallıktan modern devlete geçişin sonuçlarıdır. Batı Avrupa, ABD ve hatta Avustralya’nın gerisinde kalışını önleyemeyecektir. Araçların değişimi, kimi oluşumların yapay mı kalıcı mı olduğunun test edilişi olacaktır. Bir geçiş dönemi olarak Roma İmparatorluğu ne ise, çok daha kısa ömürlü olarak ABD de o olacaktır. Çok daha kısa dedik, bu çok önemli. Çok daha kısalık, sürece odaklanma yerine ana odaklanma kültürünün, daha muhafazakâr ve hatta tutucu ve gerici oluşunu önümüze getirecektir.

Devletin araç oluşunu, krallıkların bitişi ile başlattığımızda, bugün modernleşen bu araçların en parlak ve aynı zamanda en sıkıntılı dönemini geçirdiğini gözden kaçırmamalıyız. Sıkıntılar, böyle dönemlerde, parlaklıkların daha da göz kamaştırmasına neden olur. O devlet değil, daha devlet derler bu nedenle. Gözü kamaştıransa sadece “daha”dır.

İnsan yükselirken John Locke’lar ölecektir. Türk ‘el’i yücelirken, yeni Roma kurulmayacaktır. Şimdinin kendine güvenen sözde uluslarının nasıl, başkalarının başına bela ettiklerini sandıkları etnisitenin, tam göbeklerinde yuvalandığını görmeleri elli yıldan daha uzun sürmeyecek ve 100 yıldan önce Avrupa Ulusları diye en az bir yüz ulustan bahsedildiğini göreceksiniz. Herkes aslında kendi kuyusunu kazıyordur.

Evet, egemenlik kötü çağrışımları olan bir kavramdır ve ondan önemlisi aslında tüketilmiş bir kavramdır.

Egemenlik sizin olsun, bizim “dirlik”imiz sürüyor!