BTC Boru Hattı Açılıyor

-Reşat Doğru-

13 Temmuz 2006 tarihinde Ceyhan da yapılacak olan bir törenle,  Türk Dünyası için çok önemli olan Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı resmi açılışı yapılıyor.1770 km. uzunlukta olan ve günlük 1 milyon varil petrol kapasitesi olan bu hattın tarihi açılış törenine, ABD. Başkanı George Bush’tan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e kadar, birçok devlet başkanı ve başbakan davet edilmiştir. Bakü’den başlayıp Tiflis’e, oradan da Ceyhan’a uzanan, tarihi İpek Yolu üzerinden geçen, stratejik önemi çok fazla olan bir petrol boru hattıdır. SSCB’nin 1991 yılında dağılmasından sonra dünyanın enerji mücadeleleri, orta doğudan sonra, Kafkasya’ya ve Orta Asya’ya uzanmıştır. BTC’ de bu mücadelenin en çok hissedildiği Hazar denizi ve Kafkasya’da bulunmaktadır. BTC hattının oluşturulması için, 1993 yılında Ebülfeyz Elçi Bey çok yoğun bir gayret sarf etmiştir. Elçi Bey’in görevinden ayrılmasından sonra uzun bir sessizlik dönemi yaşanmıştır. Ancak 2002 yılında Azerbaycan Devlet Başkanı Haydar Aliyev ve Gürcistan Devlet Başkanı Edvard Schvardnadze ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı A.Necdet Sezer tarafından temeli atılmıştır. Bu hattın kurulması ve temel atılmasında Haydar Aliyev’in emeği, gayreti ve fedakârlığı çok büyük olmuştur. BTC hattının gerçekleşmesi için Dr. Devlet Bahçeli’nin 2002 tarihindeki Azerbaycan ziyaretinde Haydar Aliyev’le görüşmelerinde bu konu üzerinde önemle durulmuştu. Her iki liderin yaklaşık 3 saate yakın tarihi görüşmelerinde Ermeniler tarafından işgal edilen Azerbaycan topraklarının durumu ve BTC hattı gündemin büyük bir bölümünü oluşturmuştu. Bu hattın yapılmasının Türk Dünyasının bağımsızlığının en önemli göstergesi olacağı her zaman anlatılmıştır.2006 yılında bu hat tam anlamıyla faaliyete geçiyor. Böylece Azerbaycan çıkarttığı doğal kaynaklarını, satmaya başlayarak petrol gelirlerini, arttırmaya başlayacak hem de Rusya’dan başka güçlü bir ihracat kapısı oluşturmuş olacaktır. Ayrıca Azerbaycan petrolü, Avrupa ve Dünya pazarına daha kısa yoldan ulaşacağı için Orta Doğu petrolü ile rekabet eder hale gelecektir. Gürcistan’da bu geçişten çok büyük ekonomik fayda sağlayacaktır.

Türkiye için bu hattın gerçekleşmiş olmasının, ekonomik, siyasal, kültürel ve stratejik olarak çok büyük faydaları olacaktır. Transit geçiş ve ortaklığın yanında tamamen bağımlı olduğu Orta Doğu petrolleri yanında, alternatif bir hat bulmuş olacaktır. Hazar’daki Azerbaycan kaynakları yanında, bu yıl tekrarlanan anlaşmalarla katılması kararlaştırılan Kazakistan petrolleri ve daha sonrada Türkmenistan’ın bu hatta katılımıyla, ülkemiz enerji kaynaklarının dağıtıldığı bir merkez konumuna gelecektir. Bu da 1994 yılında bu hatla ilgili anlaşma imzalandığı zaman  ‘YÜZYILIN ANTLAŞMASI’ tabirini gerçekleştirilmiş olacaktır. Bu yüzyılın antlaşmasının gerçekleşmiş olması, Orta Asya Türk devletlerinin bağımsızlığının perçinleşmesi yanında insanlarının sosyal, kültürel ve ekonomik olarak gelişmesinde sağlamış olacaktır. Ekonomik bağımsızlık, siyasi bağımsızlığın temeli olduğu düşünülürse T.C. için, Türk Dünyasının geleceğinde, çok önemli adımlarda atılmış olmuştur. Bu hat gerçekleşirken, Haydar Aliyev’in temel atma töreninde özellikle işaret ettiği Şahdeniz doğalgaz hattı gerçekleşmesi de unutulmamalıdır. Türkiye doğalgaz kaynaklarının merkezi de olabilir.

Petrol ve doğalgaz kaynaklarının önümüzdeki yıllar da iyi değerlendirilmiş olması, zengin ve güçlü bir Azerbaycan’ı Dünya gündemine getirecektir. Güçlü bir Azerbaycan şu anda aralarında sorunları bulunan Ermenistan’ı rahatsız edecektir. İşgal altındaki Azerbaycan toprakları ve bir milyon vatanlarından sürülen insanların seslerini ve çığlıklarını duymayan batı, bu gelişmeler karşısında rahatsız olabilecektir. Dünya’da iç karışıklıkların ve savaşların esas sebebinin, devletlerarası menfaat ve özellikle pay kapılmaya çalışılan enerji kaynakları olduğu düşünülürse, bu bölgenin ve konunun önemi bir kat daha artacaktır. Türkiye’mize bu konuda önümüzdeki yıllarda bir kat daha görev düşecektir.2023 yılı mutlaka “LİDER ÜLKE TÜRKİYE” idealinin gerçekleştiği yıl olmalıdır. Ancak her yönüyle güçlü Türkiye kendi insanına ve Türk Dünyasındaki kardeşlerine sahip çıkabilir. Önce bölgesinde, sonra Dünya da sözü geçen lider ülke olma düşüncesiyle BTC boru hattının ülkemize ve Türk Dünyasına hayırlı olmasını temenni ediyorum. 

Reşat Doğru

12 Temmuz.2006

Dr, Devlet Eski Bakanı MHP MYK üyesi